2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał długo wyczekiwany wyrok w sprawie o sygn. P 10/16, dotyczący możliwości nabycia przez przedsiębiorstwa przesyłowe w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego przepisów o służebności przesyłu. Trybunał uznał, że przepisy rozumiane w sposób dopuszczający takie zasiedzenie są niezgodne z Konstytucją.
Orzeczenie wywołało duże zainteresowanie właścicieli nieruchomości, ponieważ przez lata zarzut zasiedzenia był jednym z najczęściej podnoszonych argumentów przedsiębiorstw przesyłowych.
Czego dotyczył wyrok?
Spór dotyczył możliwości przyjmowania przez sądy, że jeszcze przed 3 sierpnia 2008 r., czyli przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego instytucji służebności przesyłu, przedsiębiorstwo mogło nabyć przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treści późniejszej służebności przesyłu.
Trybunał Konstytucyjny zakwestionował taką wykładnię, uznając ją za niezgodną z Konstytucją.
Czy wyrok oznacza, że każdy właściciel nieruchomości wygra sprawę?
Nie.
To najczęściej pojawiające się pytanie i jednocześnie największe nieporozumienie.
Wyrok nie oznacza automatycznego przyznania wynagrodzenia ani nie przesądza o wyniku wszystkich toczących się postępowań. Nadal każda sprawa wymaga indywidualnej analizy, ponieważ znaczenie mają m.in. dokumenty dotyczące nieruchomości, sposób korzystania z gruntu oraz okoliczności konkretnej sprawy.
Dlaczego wyrok jest tak ważny?
Przez wiele lat przedsiębiorstwa przesyłowe bardzo często broniły się przed roszczeniami właścicieli nieruchomości właśnie zarzutem zasiedzenia.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego może mieć istotne znaczenie dla oceny takich zarzutów w sprawach, w których przedsiębiorstwo powołuje się na nabycie prawa jeszcze przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu.
Co powinien zrobić właściciel nieruchomości?
Jeżeli na Twojej działce znajdują się słupy energetyczne, linia wysokiego napięcia, gazociąg lub inne urządzenia przesyłowe, nie warto zakładać, że sprawa jest z góry przegrana albo wygrana.
Najlepszym rozwiązaniem jest analiza dokumentów oraz ocena, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego może mieć znaczenie właśnie w Twojej sytuacji.
Podsumowanie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. jest jednym z najważniejszych rozstrzygnięć dotyczących służebności przesyłu z ostatnich lat. Nie oznacza jednak automatycznej wygranej właścicieli nieruchomości ani automatycznej przegranej przedsiębiorstw przesyłowych.
Jeżeli chcesz sprawdzić, czy orzeczenie może mieć wpływ na Twoją sprawę, warto skonsultować dokumenty z profesjonalnym pełnomocnikiem.
Jeżeli dopiero rozpoczynasz analizę swojej sytuacji, zachęcamy również do lektury naszych poradników:
Służebność przesyłu – co warto wiedzieć?
Słup energetyczny na działce – jakie prawa ma właściciel i czy może otrzymać wynagrodzenie?
Ile wynosi wynagrodzenie za służebność przesyłu i od czego zależy jego wysokość?
Zasiedzenie służebności przesyłu – kiedy jest możliwe?